Corona Lock down in Markiezen

Goede tijden
Kim, het zusje van Ilona, is eind 2019 2,5 maand bij ons geweest en ze heeft hier een mooie film van gemaakt. Dat waren de goede tijden ;-) (op de foto een atol in de Tuamotu, niet de Markiezen)

Nadat we eind september 2018 vanuit Nederland vertrokken zijn met onze catamaran ZwerfCat, zijn we in juni 2019 aangekomen in Frans Polynesië. Dit is een gebied dat voor wat betreft omvang vergelijkbaar is met Europa en bestaat uit duizenden eilandjes, het merendeel onbewoond. We trekken rond met onze Catamaran, verblijven soms bij een dorpje, soms bij een onbewoond eilandje. Gedurende de zomer, in Nederland is het winter, verblijven we in verband met het orkaanseizoen op de zuid-Pacific, net als veel andere zeilers, op de eilandengroep Markiezen die net buiten het orkaangebied ligt. Havens zijn hier niet, je kunt hier alleen ankeren in de vele mooie baaien van de Markiezen. Ondanks de prachtige natuur en de vriendelijke mensen is hier nauwelijks toerisme, het toerisme speelt zich vooral af rond het eiland Tahiti, Moorea en Bora-Bora, 1500 kilometer verderop.

Geen vuiltje aan de lucht

Eind februari lijkt er nog geen vuiltje aan de lucht. Het Corona-virus lijkt vooral een Aziatische aangelegenheid. Het orkaanseizoen is bijna voorbij, wat voor ons betekent dat we binnenkort de Markiezen zullen verlaten voordat een nieuwe lichting boten hier zal aankomen. Langzaam druppelt een nieuwe groep zeilers door het Panamakanaal om in maart koers te zetten naar de Markiezen, wat met 7000 kilometer afstand de eerste eilandengroep is die je na Panama en de Galapagos op de zuidelijke Pacific kunt aandoen. De meeste zeilboten zullen zo'n vier weken nodig hebben om die afstand te overbruggen, het is een van de langste oceaanoversteken ter wereld.

Wij genieten ondertussen van de rust die er nu nog heerst. We zijn nu in Hiva Oa, het een na grootste van de Markiezen. Of eigenlijk kunnen we misschien beter zeggen 'het minder kleine eiland' want het is met zijn 35 km lang en ca 10 km breed, niet echt groot te noemen en er wonen op dit eiland maar ongeveer 2000 mensen. Er is -net als in de rest van de Markiezen- geen enkele toeristenwinkel of iets dergelijks te bekennen. Het voordeel hier is dat we een plek hebben gevonden waar we vanaf de boot met onze wifi-richtantenne internet kunnen bereiken. Op de ankerplek ligt een mengelmoes van zeilboten uit alle delen van de wereld, allemaal langblijvers die het hele orkaanseizoen op de Markiezen hebben uitgezeten.

COVID19!

Ondertussen druppelt het nieuws binnen dat het Corona-virus ook de Pacific heeft bereikt. Op het toeristische Tahiti zijn een paar gevallen opgedoken. Inmiddels zijn we ook op de hoogte van de situatie in Italië en dat er in Europa lock-downs worden ingevoerd. Het nieuws begint ook bij de eilandbevolking door te dringen: voor de supermarkt is een wastafel opgesteld waar je eerst je handen moet wassen en op sommige eilanden maakt de normaal zo gastvrije bevolking kenbaar dat zeilboten niet langer welkom zijn.

De buitenkant van de baai in Hiva Oa
De buitenkant van de baai in Hiva Oa
©
Hiva Oa

We erkennen het probleem: De eilandbevolking van de Pacific heeft in het verleden ernstig geleden onder allerlei ziekten die door de koopvaardijschepen vanuit de rest van de wereld werden meegenomen, ziekten waarvoor de inheemse bevolking geen immuniteit bezat en wat soms het merendeel van de bevolking uitroeide. Dat sentiment is nog niet helemaal verdwenen en leeft weer volledig op bij het nieuws dat Corona door toeristen op Tahiti is gebracht. Het isolement van de vele eilandjes is niet meer zoals vroeger: er gaan vliegtuigen tussen de hoofdeilanden en er zijn een paar bevoorradingsschepen voortdurend onderweg tussen de eilanden. De kinderen gaan naar scholen op de grotere eilanden en natuurlijk zeilboten dragen ook bij aan het verbreken van het isolement. De grote spil in dit alles is Tahiti, het enige eiland waar een haven is en een internationaal vliegveld.

Op 18 maart moet Frans vanwege een ongeluk dat hij twee weken eerder had, voor controle röntgenfoto's laten maken. Dat kan in de Markiezen alleen op het hoofdeiland Nuku Hiva. Het is niet verstandig om te zeilen voordat de foto's worden gemaakt, dus we kiezen ervoor om een lokale vlucht te boeken. Frans vertrekt, Ilona blijft op de honden passen. Op het vliegveld gonst het van de politie en gaan er geruchten dat alle buitenlanders Frans Polynesië moeten verlaten. Een paar politieagenten bevestigen niet alleen dit verhaal maar beweren dat dit ook voor zeilers geldt. We zouden de boten moeten achterlaten en per vliegtuig naar "huis" moeten!! Huis, we hebben geen huis meer!! De boot is ons enige huis! Waar zouden we in godsnaam naartoe moeten, wanneer kunnen we ooit weer terug en hoe moet dat dan met de honden? De enige manier om honden in te voeren in Frans Polynesië, is via een erkend rabiës-vrij land (dat is geen enkel land in Europa!), of per boot. Maar die moeten we achterlaten vertelt de politie.. We zijn ernstig over de rooie van dit nieuws want -alle andere problemen daargelaten- dit betekent dat we de honden nooit meer op de boot kunnen krijgen.

Bijeenkomst op de berg
Bijeenkomst op de berg
De anderhalve meter afstand zit er nog niet zo goed in en met het invullen van de papieren mochten we wel dezelfde pen gebruiken..

We bellen samen en overleggen het dilemma. We zijn allebei veel te bang dat we het vliegtuig terug naar Hiva Oa morgen misschien niet meer gaat en besluiten dat het beter is dat Frans nu direct terugkeert. Deze situatie is echt een groot probleem en we zitten in grote stress. Als we weg moeten uit Frans Polynesië dan nemen we liever de boot mee, maar dat betekent dat we misschien wel weken- of maandenlang ergens op de Pacific zullen moeten ronddobberen voordat we ergens terecht zouden kunnen. We gaan dan ook onmiddellijk naar het dorp en doen boodschappen waarmee we het een hele tijd op zee kunnen blijven uithouden. Helaas zijn de grote zakken hondenvoer op. We hebben nog 50 kg en hopen dan maar dat we succesvol zijn met het vangen van vis. Op vis en rijst doen honden het goed maar zekerheid dat je vis vangt is er niet, daarom hebben we liever hondenvoer voor de zekerheid erbij. Onderweg komen we een leuke politieagent tegen waarmee we vaak een praatje hebben gemaakt. Hij zet de vuilnis bij de weg en loopt met een vuilniszak in de hand, in korte broek en blote buik over straat, duidelijk een vrije dag. Nee, hij spreekt geen Engels maar gelukkig spreken wij wel wat Frans en hebben we vaak met hem gekletst. Hij herkent ons direct. We vertellen hem het verhaal dat Frans van zijn collega's heeft gehoord op het vliegveld. Zijn mond valt open van verbazing en hij beweert dat er niks aan de hand is. Het gaat om toeristen, zeilers mogen volgens hem gewoon blijven. De agent in vrijetijds-uniform raadt ons aan om voor bevestiging naar de burgemeester te gaan. De burgemeester zegt ook dat we gewoon kunnen blijven. Enigszins gerustgesteld keren we, na voor de zekerheid onze bevoorradingsmissie toch maar te hebben afgemaakt, terug naar de boot.

Bijeenkomsten

De autoriteiten doen hun best
De autoriteiten doen hun best

Een paar uur later horen we via de marifoon dat er die avond een spoedbijeenkomst voor zeilers wordt georganiseerd. Op de bijeenkomst is er een afgevaardigde van het ministerie uit Tahiti, de burgemeester, politieagenten en de maritieme autoriteiten. Ondanks de toezeggingen van de burgemeester, nog maar een paar uur geleden, krijgen we te horen dat alle buitenlanders voor zondag "naar huis" moeten gaan. Boem. Klap in ons gezicht. Vanaf zondag wordt Frans Polynesië volledig afgesloten en geldt er een lock down. We protesteren beleefd maar met goede argumenten tegen de situatie en leggen uit dat we geen "huis" meer hebben, dat Nederland ons waarschijnlijk niet meer gaat toelaten omdat we geen geregistreerde inwoners meer zijn, dat we honden hebben die niet mee kunnen of niet mee terug kunnen, en dat we ons afvragen of het überhaupt nog wel mogelijk is om naar Nederland te gaan omdat overal ter wereld vliegvelden worden afgesloten voor buitenlanders. Overleg in de delegatie. Er wordt verteld dat er eventueel uitzonderingen kunnen worden gemaakt voor mensen die geen thuis meer hebben. We krijgen een formuliertje waar we onze bezwaren op in kunnen vullen en per individu zal daar dan waarschijnlijk naar worden gekeken. Niet bepaald gerustgesteld keren we terug naar de boot.

De plaatselijke autoriteiten zitten in een spagaat. De regering in Tahiti, 1500 Km verderop, wil bepaalde dingen, een deel van de eilandbewoners wil de "enge" zeilboten weg hebben, en de zeilboten willen blijven omdat ze anders maandenlang vluchteling zullen worden of misschien hun boot voor wie weet hoe lang onbeheerd op de ankerplaats moeten laten dobberen.

Quarantaine!

Corona cuddle
De laatste avond voordat de quarantaine ingaat. Onze vriend Willem heeft de Corona Cuddle uitgevonden. Knuffelen zonder ziek te kunnen worden, Willem en Dorothy zijn er al goed in ;-)

De volgende dag weer overleg op de berg. Het verhaal is weer veranderd. Nu "mag" je weg maar dat moet dan wel binnen 24 uur, want daarna wordt het luchtruim gesloten. Boten die er dan nog zijn zullen 15 dagen in quarantaine moeten. Niemand boekt een vlucht dus de volgende avond staan we weer allemaal op de berg om de details van de quarantaine te vernemen.

Op dit moment is er nog geen Corona op de Markiezen. Gezien de complexe infrastructuur, bestaande uit talloze eilanden en slechts een enkel regionaal ziekenhuisje (ongeveer 1 kamer en dokter per 1000 inwoners!), wordt alles op alles gezet om te voorkomen dat Covid19 voet aan de grond krijgt. Er is besloten dat alle bewegingen voor minstens 15 dagen worden gestopt. Er mag niet meer worden gevaren, er vliegen geen vliegtuigen meer, iedereen moet thuisblijven, en zeilers moeten op de boot blijven. Boodschappenlijstjes kunnen drie keer per week worden ingediend en de zeilers mogen dan op de punt van het haventje per dinghy om de beurt de bestellingen gaan ophalen. Als er na 15 dagen geen Corona is opgetreden dan betekent het dat de Markiezen "schoon" zijn. Hoe het daarna verder zal gaan is onbekend. We vinden het prima geregeld en zijn blij dat ze strenge, effectieve maatregelen treffen en hopen dat het daardoor sneller voorbij zal zijn. Dat de maatregel precies nu wordt ingezet is ook goed en logisch want vanaf dat moment wordt ook het vliegverkeer van Tahiti naar de Markiezen gestopt. Alle kinderen die in Tahiti op school zaten, komen nog gauw thuis en dan gaat de quarantaine in.

Communicatie

De ankerbaai in Hiva Oa
De ankerbaai in Hiva Oa
©
MastCamera from ZwerfCat
Hiva Oa
Binnen de muur liggen de meeste boten. De ruimte die vrij is, is nodig voor het grote bevoorradingsschip dat een dezer dagen zou moeten komen

Op de valreep regelen we nog met de eigenaresse van een wifi-walstation dat we het wifi signaal verder mogen verspreiden. Wij liggen net buiten de stormkering voor anker omdat we met onze catamaran weinig last hebben van de zeedeining die daar heerst, maar de meeste mensen liggen op de ankerplek achter de stormkering en daar schijnt geen wifibereik te zijn. Normaal gaat men voor internet naar de wal maar dat kan nu niet meer. Omdat internet zo'n beetje een eerste levensbehoefte is tegenwoordig (en omdat de tijd nou eenmaal veel sneller gaat als je internetbereik hebt...), zetten we een wifi-relaisstation op: Wij ontvangen met een richtantenne wifi van het walstation en met een andere wifi-zender zenden we het weer verder richting de ankerplaats achter de stormkering.

We zetten een WhatsApp-groep op voor alle zeilers in Frans Polynesië, die groeit binnen een paar dagen aan tot zo'n 130 deelnemers en groeit nog steeds. Iemand anders zet een lokale groep op voor alleen de zeilers op Hiva Oa. Ook wordt een radionet via de marifoon gestart waar we met alle zeilers eens per dag de situatie bespreken. Het is leuk om te zien dat er een georganiseerde groep tot stand komt en dat we op deze manier allemaal weten waar we aan toe zijn.

Een drijvend dorp

Zeilers in het nieuws
Dit is een stukje van het lokale nieuws over de zeilers. (Ja, alle autoriteiten zijn van Franse afkomst... Wel is de burgemeester een echte lokale man van de Markiezen)

Op een van de zeilboten woont een artsenechtpaar die het aanspreekpunt wordt voor gezondheidsvragen van de zeilers, op een andere boot zit een tandarts die spullen bij zich heeft om eventueel kiezen te kunnen trekken. Langzaam ontstaat er onder de zeilers een autonome gemeenschap. Iedereen die in de Markiezen terecht is gekomen heeft een oceaanoversteek van meerdere weken moeten doorstaan en is dus wel bekend met een lang verblijf op de boot. Verreweg de meeste boten hebben zonnepanelen waarmee ze verlichting, radio, koelkasten, etc. mee aan de gang kunnen houden en vele hebben zelfs installaties om drinkwater te maken uit zeewater. De boten zijn dus behoorlijk autonoom en de zeilers zijn gewend aan het idee afgesneden te zijn van de rest van de wereld. Eigenlijk is het een oceaanoversteek zonder onderbroken nachten en met een rustige zee, voor een "oversteek" eigenlijk best luxe.

Het is leuk om te zien hoe hier een groep groeit. De een is goed in (ver)talen, de ander heeft goede digitale kennis. De tandarts (van de net een paar dagen voor alle maffe ontwikkelingen gearriveerde Nederlandse boot, de Liberté), heeft al twee klusjes. Hij heeft 1 noodvulling geplaatst en wellicht komt er nog een extractie; er is iemand met wat vage pijn in de buurt van een kies. Eerst antibiotica, als dat niet helpt dan wordt misschien gekozen om de kies te trekken... En dat allemaal in quarantaine. Dat zijn dan wel weer de grappige dingen. Hoewel wat betreft de extractie niet voor persoon in kwestie natuurlijk, maar het is geweldig dat we een tandarts en een dokter in ons midden hebben!

Mistige waterworld

Het hele gebeuren lijkt zomaar te komen uit een filmscenario. Een beetje een kruising tussen "Waterworld" (de film met Kevin Costner waarbij de hele aarde is overspoeld en de gemeenschap op het water leeft) en de verfilming "The Mist" van Stephen King waarbij een groep willekeurige mensen vanwege een plotseling optredend onheil vast is komen te zitten in een supermarkt en de aanwezigen zich allemaal op een andere manier ontpoppen.

Er is een stel uit Amerika dat steeds de regels probeert te rekken en door de anderen in het gareel moet worden gehouden. Er zijn mensen die zich iets teveel overal mee willen proberen te bemoeien. Er zijn "braveriken" en "relschoppers". Er is een solozeiler die een opstapster aan boord kreeg om mee te varen naar de Tuamotu, maar die nu als onbekenden samen in quarantaine zitten op de kleine boot. Omliggende boten melden dat ze het daar erg "gezellig" hebben (gelukkig maar!). Het omgekeerde komt ook voor; er is een stel waarbij de ene helft de hele dag op de boeg van de boot zit en de andere helft op de staart... Er woedt een kleine taalstrijd in de ankerbaai omdat er relatief veel Franse zeilers zijn en we nou eenmaal in Frans Polynesië zijn, terwijl het merendeel van de zeilers niet Franstalig is en het gebruikelijk is dat de Engelse taal de onderlinge voertaal is. Het dagelijkse radionetje wordt als compromis tweetalig waarbij elk onderdeel wordt vertaald, waarbij de "vertalers" het radionetje steeds meer naar zich toetrekken wat natuurlijk ook niet helemaal de bedoeling is. Sommigen zien de marifoon als hulpmiddel om de tijd te doden, terwijl anderen de opgelegde quarantaine als een kans zien om nu eindelijk eens ongestoord te kunnen werken, dat boek te lezen of die filmserie te willen uitzien maar het niet aflatende gekwek over de marifoon erg storend vinden. De autoriteiten hebben gevraagd of iedereen de marifoon omwille van de bereikbaarheid aan wil laten staan maar zo is dat geen doen. Op een avond wordt het schelle, snelle Franse gebabbel me te bar en verzoek ik via de marifoon met hoorbare irritatie of mensen nu eens gewoon zoals het hoort naar een ander kanaal over willen schakelen als ze iets te bespreken hebben dat niet bedoeld is voor de hele groep. Het blijft daarna lang stil op de radio en daarna wordt het oproepkanaal gelukkig niet meer misbruikt voor lange babbels. ;-)

Nieuwkomers

ARC zou arriveren in Hiva Oa
ARC zou arriveren in Hiva Oa
De ARC (ralley) zou arriveren in Hiva Oa, er zouden 30 boten vrijwel tegelijkertijd aankomen. Dat is in normale omstandigheden al veel in Hiva Oa maar nu onmogelijk omdat alle andere boten niet meer weg mochten om plaats te maken. De ralley is gestopt en mensen moesten op het allerlaatste moment uitwijken naar of Nuku Hiva of Tahiti...

Ondertussen druppelen er nieuwe boten binnen die na vier weken varen eindelijk de Markiezen hebben bereikt. Eindelijk weer land, geur van aarde, bloemen en fruit, geluid van landvogels, krekels, mooie bergen om te zien en eindelijk weer de benen strekken! Niet dus! Verplicht volledige opsluiting op de boot, niemand mag eraf! Dat is vervelend binnenkomen na zo'n zeilreis. We hebben met ze te doen, wat hadden ze zich de aankomst in het paradijs anders voorgesteld...

Het wordt nog erger: de nieuwkomers, die dus een maand hebben gezeild om hier te komen, krijgen te horen dat Frans Polynesië op slot zit en dat ze weg moeten. Ze mogen hier een lijstje indienen met boodschappen, aangeven hoeveel water en diesel ze nodig hebben en dan ksst, weg via Tahiti. Daar mogen ze -met wat 'geluk'- 1 a 2 dagen blijven, nog een keer bevoorraden en dan moeten ze weer weg. De politie vraagt of ze vragen hebben. Het blijft stil. De vraag wordt herhaald en weer blijft het stil. Niemand zegt iets, niemand vraagt iets, niemand doet iets. Bij Ilona komt een heel groot gevoel van 'Dit kunnen ze niet maken' op, het is vreselijk als je dit overkomt. Dus Ilona roept per marifoon de autoriteiten op en legt uit dat het weliswaar niet haarzelf betreft maar dat ze toch voor hen wil opkomen. Dat deze mensen een maand op zee zijn geweest, dus beslist Corona-vrij zijn en niet konden weten dat Frans Polynesië bij aankomst gesloten zou zijn. Hier in Hiva Oa heerst nog geen Corona, dus als ze hen wegsturen naar Tahiti, dan sturen ze gezonde mensen weg naar een gebied waar wel Corona heerst en daarna moeten ze weer verder... Bovendien, waar moeten ze dan naartoe?! Op dit moment is er nauwelijks een ander land is waar boten welkom zijn, alles zit potdicht! Het orkaanseizoen is ook nog niet voorbij, dus veel boten zijn niet eens verzekerd voor het gebied zuidelijker dan de Markiezen. We vragen de lokale politie om de problemen voor te leggen bij hun meerderen en het besluit te heroverwegen omdat dit gewoon een beslissing is die deze mensen heel erg in problemen gaat brengen. Er heerst een half uur volledige radiostilte. Dan ineens komt er weer een oproep van de politie. Ze snappen het probleem en zien dat het niet redelijk is om dit te eisen. Ze gaan overleggen met DPAM in Tahiti -de organisatie die alles beslist- en gaan hun best doen hen ervan te overtuigen dat dit geen goede aanpak is. Binnen 48 uur kunnen ze een respons verwachten. Ineens is het niet meer stil, de betreffende boten zijn hoorbaar opgelucht en bedanken met opgeluchte stemmen. We hopen met ze mee dat er een fatsoenlijke oplossing komt! Nu we de puntjes op de i zetten voor dit verhaal, hebben we te horen gekregen dat de nieuwe mensen mogen blijven. Blij voor hen! Alleen dit zal niet zo zijn voor alle nieuwe mensen wordt gezegd dus we hebben medelijden met alle mensen die nog onderweg zijn...

Het is leuk om te zien hoe hier een groep groeit. De ene is goed in (ver)talen, de andere heeft goede digitale kennis, er is een dokter, een tandarts, etc. De tandarts (van de Nederlandse boot, de Liberte, die net een paar dagen voor alle gekke ontwikkelingen arriveerde), heeft al twee klusjes. Hij heeft 1 noodvulling geplaatst en er kan nog een extractie zijn; er is iemand met wat vage pijn bij een kies. Eerst antibiotica, als dat niet helpt, dan kan besloten worden om de kies te trekken ... En dat alles in quarantaine. Dat zijn de grappige dingen. Alhoewel qua extractie natuurlijk niet voor de persoon in kwestie, maar het is geweldig dat we een tandarts en een dokter in ons midden hebben!


Reacties

Naam:
Tekens over:

Weer mooi geschreven. Nu maar hopen dat jullie weer snel aan land kunnen. Wel goed dat ze daar snel actie hebben ondernomen! Succes Xx
1
0

contact